Blind het diepe in: Maximaal rendement, maximaal risico

Het lijkt een eenvoudig begrip, ‘rendement’. De verhouding tussen de opbrengsten en investeringen. Het beloftevolle rendement komt echter nooit alleen, het gaat hand in hand met het gevreesde risico. Te veel beleggers lezen het woord ‘potentieel’ – dat het woord ‘rendement’ in negen van de tien gevallen vooraf gaat – niet bewust. Dit brengt veel risico met zich mee. Maximaal rendement is verleidelijk voor iedereen, maar nu slechts weggelegd voor de dapperen en de zeer welgestelden.

‘Maximaal rendement’, een stuk of tien procent, daar zou iedereen blind voor tekenen – toch? Niet dus. De crisis die in 2008 begon heeft ons geleerd wat de keerzijde van maximaal rendement is. De malaise wanneer het maximale risico echt uitkomt. Het gebeurde eerder, in 2001, in 1998 en in de jaren tachtig. We hebben ons lesje inmiddels wel geleerd zou je denken, maar het collectief geheugen blijkt uiterst selectief als het om financiële lessen gaat.

We kennen allemaal wel iemand, misschien wel die persoon in de spiegel, die zijn huis voor meer dan 100% hypothecair heeft gefinancierd. De verbouwing, de sauna en de nieuwe auto werden gewoonweg meegenomen in de aanvraag bij de bank. Goedkoper geld bestond niet. Uiteindelijk zou de alsmaar stijgende huizenprijs de dakkapel, het houten hok in de tuin en de four-wheel-drive vanzelf compenseren. Wat heet, er zou nog voldoende overwaarde zijn om de kinderen van te laten studeren.

Beleggen voor iedereen

Beleggen voor iedereen

Dit optimistische gedachtegoed beheerste nog maar een paar jaar geleden onze samenleving. Het was de tijd waarin de ‘slimste’ studenten het advies opvolgden om maximaal te lenen bij de IB-groep (nu gefuseerd met DUO). Ze hoefden die extra studiefinanciering alleen maar te beleggen en alles zou goed komen.

Beleggen was toentertijd zo gewoon als een inboedelverzekering nu. Zelfs de meest voorzichtige werknemer, de behoudende docent en de terughoudende ambtenaar stapten in beleggingsproducten met namen als Winstverdriedubbelaar van Legio Lease.

Tijdens deze hoogtijdagen van absoluut vertrouwen haalden partijen als Palm Invest miljoenen en Bernard Madoff zelfs miljarden op. Deze investeringen kwamen van zowel particulieren als institutionele beleggers. De aanname van geldbomen tot in de hemel werd voor waar aangenomen.

Zijn we tot inkeer gekomen?

Wij leken niet te begrijpen dat rendement ‘potentieel’ is en geen garantie. Niemand, maar dan ook echt niemand, realiseerde zich wat de zin ‘in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst’ nu echt betekent.

Iedereen ging er vanuit dat morgen weer beter zou zijn dan vandaag. Bedrijven zouden meer omzet maken, wij zouden meer verdienen en onze huizen zouden meer waard zijn. We stonden allemaal in de startblokken om al onze dromen waar te maken. We werden die jaren niet geremd door calvinisme, maar aangestoken door het Amerikaanse consumptiemodel. Dat moest een keer misgaan. En dat ging het. Zeepbellen knapten, beurzen kelderden en miljarden euro’s verdampten nog sneller dan ze waren ontstaan. Heel veel geld verdween in het niets.

Risico werd werkelijkheid

Wie denkt dat wij het vingertje gaan heffen naar iedereen met een lening, met een aflossingsvrije hypotheek of met een meegefinancierde verbouwing, auto of vervlogen wereldreis, heeft het mis. Wij weten ook wel hoe het eraan toe ging in die tijd.

Inmiddels weten we dat het anders kan lopen dan verwacht. Risico lopen kan betekenen dat het risico werkelijkheid wordt.

 

Dat uw pensioen verlaagd wordt door “tegenvallende winst” (of zelfs verliezen) bij uw pensioenfonds. Dat u de hypotheek niet meer kan aflossen met de opbrengsten van de verkoop van uw huis omdat de huizenprijzen toch gedaald zijn. Dat u uw vermogen heeft zien slinken doordat de Dow Jones en de AEX een duikvlucht namen en u uw verlies heeft genomen uit angst voor erger. Ineens was er die angst, daarmee kwam ook het besef: de Amerikaanse overheid kan niet eeuwig lenen van de Chinezen en tegelijkertijd de baas blijven op wereldtoneel, een woningcorporatie steekt zijn hoofd in een miljoenenstrop door een cruiseschip te kopen en aandelen van nietszeggende internetbedrijven kunnen ook waardeloos blijken.

Erger nog; zelfs de banken, waar wij ons geld veilig waanden, bleken niet 100 procent veilig. Lehman Brothers viel om, ABN AMRO, Fortis, SNS en ING hadden overheidssteun nodig om overeind te blijven. Miljarden euro’s moesten er gestort worden. De DSB bank plofte zelfs. Ineens leek alles wat met financiën te maken had simpelweg onbetrouwbaar.

Alles overziend

Een leuke tijd werd uiterst pijnlijk afgesloten. Toch was het, alles overziend, niet alleen maar ellende: wie een huis heeft gekocht in de jaren tachtig maakt daar nog steeds winst op. Wie zijn pensioendatum moest uitstellen, mag alsnog in zijn handjes knijpen, onze pensioenen zijn nog steeds een van de beste ter wereld.

Nu zijn we realistisch. Als consument en belegger van nu moet u zich afvragen wat u wilt bereiken. En hoeveel risico wilt en kunt u daarvoor lopen? Let op: we moeten eerlijk zijn over ons eigen kunnen. Bent u zelf in staat om veilig te beleggen met een redelijk rendement? Bent u zelf in staat om emoties op cruciale momenten uit te schakelen? Of bent u beter af met een professional aan de knoppen van onze portefeuilles? Realisme en eerlijkheid, dat kenmerkt de huidige tijd.

Herwaardering en opkomst

Natuurlijk houden we, ondanks onze nieuwe inzichten, gewoon de behoefte aan rendement, meer dan bijvoorbeeld een simpele spaarrekening biedt. We blijven beleggers! We zien hoe de beurs het nog steeds goed doet, ondanks de komst van Trump in het Witte Huis, de Brexit en verschillende Europese verkiezingen. Recruitmentbureaus schieten als paddenstoelen uit de grond en de huizenprijzen rijzen in de Randstad de pan uit: we weten waar we op moeten letten.

Volgens sommigen mag de wereldeconomie dan besmet zijn met de geur van verschroeide aarde, de ware belegger ruikt gewoon kansen. Wie iets realistischer is geworden, gaat op zoek naar de juiste (co-)piloot om de opwaartse koers mee in te zetten. De tijd van idiote risico’s is voorbij. We maken ons op voor de herwaardering van het vertrouwde echte vermogensbeheer.

Over de auteur:

drs. Mike Kruijff is DSI Vermogensbeheerder bij Velthuyse·Mulder Vermogensbeheer en beheert uw geld als geen ander.. Hij heeft meer dan twintig jaar ervaring in deze rol en weet hoe de politiek en internationale betrekkingen de beurs en uw aandelen beïnvloeden.

 

Geplaatst op 24 april, 2017
 info@vmvb.nl  -  Herengracht 450 1017CA Amsterdam  -   020-3449144
© Velthuyse • Mulder 2017